MODUŁ 3 | Wstępne leczenie zapaleń stawów w POZ
Wstępne leczenie zapaleń stawów w podstawowej opiece zdrowotnej ma na celu łagodzenie objawów, poprawę komfortu pacjenta oraz przygotowanie do dalszej diagnostyki i leczenia specjalistycznego. Lekarz POZ pełni ważną rolę w szybkim rozpoznaniu, wdrożeniu pierwszych kroków terapeutycznych oraz kierowaniu do reumatologa.
🎯 Cele wstępnego leczenia:
Zmniejszenie bólu i obrzęku stawów
Poprawa ruchomości i funkcji stawów
Zapobieganie postępowi zmian zapalnych
Przygotowanie pacjenta do dalszej diagnostyki i specjalistycznej opieki
💊 Leki stosowane w POZ:
1. Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)
Popularne w łagodzeniu bólu i stanu zapalnego
Przykłady: ibuprofen, naproksen, ketoprofen
Stosować w najniższej skutecznej dawce i możliwie krótko
Monitorować działania niepożądane (żołądek, nerki)
2. Paracetamol
Alternatywa lub uzupełnienie NLPZ przy łagodnym bólu
Nie działa przeciwzapalnie, ale zmniejsza ból i gorączkę
3. Kortykosteroidy – w ograniczonym zakresie
W praktyce POZ rzadziej stosowane, ale możliwe krótkotrwałe kursy w przypadku silnego zapalenia
Ewentualnie krótkie wstrzyknięcia dostawowe (jeśli lekarz POZ ma takie kompetencje i możliwości)
🧘♀️ Inne zalecenia
Odpoczynek i unikanie przeciążania zajętych stawów
Lekkie ćwiczenia rozciągające i usprawniające – w celu utrzymania ruchomości
Unikanie długotrwałego unieruchomienia
Edukacja pacjenta – znaczenie dalszej diagnostyki, informowanie o możliwych skutkach nieleczonego zapalenia stawów
📅 Monitorowanie i dalsze kroki
Regularna ocena nasilenia objawów i skuteczności leczenia
Wczesne skierowanie do reumatologa w przypadku podejrzenia choroby zapalnej stawów lub braku poprawy po 4–6 tygodniach
Współpraca z rehabilitantem w celu poprawy sprawności ruchowej
🚩 Kiedy pilnie skierować do specjalisty?
Nasilone objawy zapalenia stawów trwające >6 tygodni
Objawy ogólne: gorączka, znaczne osłabienie, spadek masy ciała
Podejrzenie choroby autoimmunologicznej (np. RZS)
Brak poprawy lub pogorszenie stanu mimo leczenia NLPZ