MODUŁ 3 | Wstępne leczenie zapaleń stawów w POZ

Wstępne leczenie zapaleń stawów w podstawowej opiece zdrowotnej ma na celu łagodzenie objawów, poprawę komfortu pacjenta oraz przygotowanie do dalszej diagnostyki i leczenia specjalistycznego. Lekarz POZ pełni ważną rolę w szybkim rozpoznaniu, wdrożeniu pierwszych kroków terapeutycznych oraz kierowaniu do reumatologa.

🎯 Cele wstępnego leczenia:

• Zmniejszenie bólu i obrzęku stawów
• Poprawa ruchomości i funkcji stawów
• Zapobieganie postępowi zmian zapalnych
• Przygotowanie pacjenta do dalszej diagnostyki i specjalistycznej opieki

💊 Leki stosowane w POZ:

1. Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)

• Popularne w łagodzeniu bólu i stanu zapalnego
• Przykłady: ibuprofen, naproksen, ketoprofen
• Stosować w najniższej skutecznej dawce i możliwie krótko
• Monitorować działania niepożądane (żołądek, nerki)

2. Paracetamol

• Alternatywa lub uzupełnienie NLPZ przy łagodnym bólu
• Nie działa przeciwzapalnie, ale zmniejsza ból i gorączkę

3. Kortykosteroidy – w ograniczonym zakresie

• W praktyce POZ rzadziej stosowane, ale możliwe krótkotrwałe kursy w przypadku silnego zapalenia
• Ewentualnie krótkie wstrzyknięcia dostawowe (jeśli lekarz POZ ma takie kompetencje i możliwości)

🧘‍♀️ Inne zalecenia

• Odpoczynek i unikanie przeciążania zajętych stawów
• Lekkie ćwiczenia rozciągające i usprawniające – w celu utrzymania ruchomości
• Unikanie długotrwałego unieruchomienia
• Edukacja pacjenta – znaczenie dalszej diagnostyki, informowanie o możliwych skutkach nieleczonego zapalenia stawów

📅 Monitorowanie i dalsze kroki

• Regularna ocena nasilenia objawów i skuteczności leczenia
• Wczesne skierowanie do reumatologa w przypadku podejrzenia choroby zapalnej stawów lub braku poprawy po 4–6 tygodniach
• Współpraca z rehabilitantem w celu poprawy sprawności ruchowej

🚩 Kiedy pilnie skierować do specjalisty?

• Nasilone objawy zapalenia stawów trwające >6 tygodni
• Objawy ogólne: gorączka, znaczne osłabienie, spadek masy ciała
• Podejrzenie choroby autoimmunologicznej (np. RZS)
• Brak poprawy lub pogorszenie stanu mimo leczenia NLPZ