MODUŁ 3 | Diagnostyka zapalenia stawów

Rozpoznanie zapalenia stawów wymaga dokładnej oceny objawów, badań laboratoryjnych i obrazowych. Celem diagnostyki jest określenie przyczyny zapalenia, stopnia zaawansowania choroby oraz wykluczenie innych schorzeń o podobnym przebiegu.

🔬 1. Wywiad i badanie fizykalne

• Wywiad lekarski: czas trwania objawów, lokalizacja bólu, poranna sztywność, choroby współistniejące, wywiad rodzinny.
• Badanie stawów: ocena bólu, obrzęku, zaczerwienienia, ruchomości i symetrii zmian.

🧪 2. Badania laboratoryjne

• OB (odczyn Biernackiego) i CRP (białko C-reaktywne) – markery stanu zapalnego.
• RF (czynnik reumatoidalny) – może wskazywać na reumatoidalne zapalenie stawów.
• anty-CCP (przeciwciała przeciwko cyklicznemu cytrulinowanemu peptydowi) – bardzo specyficzne dla RZS.
• ANA (przeciwciała przeciwjądrowe) – pomocne w diagnostyce tocznia i innych chorób autoimmunologicznych.
• Kwas moczowy – podwyższony w dnie moczanowej.
• Morfologia krwi – może wykazać niedokrwistość, leukocytozę itp.

🦴 3. Badania obrazowe

• RTG (rentgen) – ocena uszkodzeń stawów, zwężeń szpar stawowych, nadżerek.
• USG stawów – wykrywa płyn w stawie, zapalenie błony maziowej, nadżerki we wczesnym etapie.
• MRI (rezonans magnetyczny) – dokładniejsza ocena struktur stawowych, szczególnie przy wczesnym lub trudnym rozpoznaniu.
• TK (tomografia komputerowa) – stosowana rzadziej, głównie w ocenie stawów kręgosłupa.

💉 4. Punkcja stawu (artrocenteza)

• Pobranie płynu stawowego w celu:
  • oceny obecności kryształów (np. w dnie moczanowej),
  • wykrycia bakterii (zapalenie septyczne),
  • badania cytologicznego i biochemicznego.

🧠 5. Diagnostyka różnicowa

Zapalenie stawów może być objawem wielu chorób, dlatego ważne jest różnicowanie z m.in.:

• chorobami zwyrodnieniowymi,
• boreliozą,
• infekcjami wirusowymi,
• chorobami autoimmunologicznymi.